Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Intermodulation</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Intermodulation"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.math.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Intermodulation rootpage-Intermodulation skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Intermodulation</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr"><p>L'<b>intermodulation</b> est une <a href="Distorsion_(%C3%A9lectronique)" title="Distorsion (électronique)">distorsion</a> fréquentielle sur un signal multifréquence, due à la présence de <a href="Non-lin%C3%A9arit%C3%A9" title="Non-linéarité">non-linéarités</a> ou de variations temporelles dans le système. L'intermodulation forme des composantes fréquentielles supplémentaires, à des fréquences qui ne sont pas seulement des harmoniques (multiples entiers) des fréquences d'origine, comme pour la distorsion harmonique, mais aussi à des fréquences de somme et de différence des fréquences d'origine.
</p><p>En pratique, l'intermodulation est gênante sur certains <a href="Amplificateur_%C3%A9lectronique" title="Amplificateur électronique">amplificateurs</a>, en particulier à <a href="Haute_fr%C3%A9quence" title="Haute fréquence">haute fréquence</a>, pour les <a href="Radiocommunication" title="Radiocommunication">radiocommunications</a>, et provoque des phénomènes d'<a href="Interf%C3%A9rence" title="Interférence">interférence</a>. Elle est également impliquée dans des défauts de <a href="Transducteur" title="Transducteur">transducteur</a>, notamment électro-acoustiques.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Description">Description</h2></div>
<p>Un amplificateur <a href="Lin%C3%A9arit%C3%A9" title="Linéarité">linéaire</a> parfait<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>n 1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> restitue sur sa sortie un signal de plus grande <a href="Amplitude" title="Amplitude">amplitude</a>, mais de même forme que le signal d'entrée. Si le signal de sortie n'a pas la forme du signal d'entrée, on dit qu'il y a <i>distorsion</i>. Il y a distorsion si:
</p>
<ol><li>le spectre du signal d'entrée n'entre pas dans la bande passante de l'amplificateur&nbsp;;</li>
<li>la phase ne varie pas linéairement en fonction de la fréquence (distorsion de temps de propagation de groupe)&nbsp;;</li>
<li>il y a une non linéarité d'amplitude.</li></ol>
<p>Cette dernière distorsion est dite <b>distorsion harmonique</b>. Une sinusoïde en entrée donnera une autre forme d'onde en sortie qu'on peut <a href="S%C3%A9rie_de_Fourier" title="Série de Fourier">décomposer</a> en une fondamentale de même <a href="Fr%C3%A9quence" title="Fréquence">fréquence</a> que celle présente à l'entrée et une série d'autres, de fréquences multiples, les harmoniques<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. C'est dans ce cas que l'intermodulation apparaîtra.
</p><p>Le problème de l´intermodulation se pose lorsqu'un amplificateur amplifie des signaux de forme complexe. On mesure les caractéristiques d'intermodulation d'un amplificateur en appliquant simultanément à l'entrée de celui-ci deux signaux sinusoïdaux, de niveaux identiques, et de fréquences <i>F<sub>1</sub></i> et <i>F<sub>2</sub></i>.
</p>
<ul><li>Si l'amplificateur est parfaitement linéaire, on retrouve sur sa sortie les deux signaux superposés, de fréquences <i>F<sub>1</sub></i> et <i>F<sub>2</sub></i>, et seulement ceux-ci.</li>
<li>S'il n'est pas parfaitement linéaire, on retrouvera en sortie, d'autres fréquences en plus de <i>F<sub>1</sub></i> et <i>F<sub>2</sub></i>.</li></ul>
<p>On retrouvera par exemple les fréquences <i>F<sub>1</sub></i>+<i>F<sub>2</sub></i>, la fréquence <i>F<sub>1</sub></i>-<i>F<sub>2</sub></i>, la fréquence 2<i>F<sub>1</sub></i>- <i>F<sub>2</sub></i>, et d'une façon générale, on pourra retrouver <i>n</i>.<i>F<sub>1</sub></i>+<i>m</i>.<i>F<sub>2</sub></i> où <i>n</i> et <i>m</i> sont des entiers relatifs.
</p><p>Si <i>n</i>=0, le produit issu de <i>m</i> est une harmonique du signal utile.
</p><p>Les produits du troisième ordre (<i>n</i>=2, <i>m</i>=-1 et <i>m</i>=2, <i>n</i>=-1) sont particulièrement gênants, car ils sont souvent proches des signaux utiles, ou dans la bande utile de l'amplificateur. Pour cette raison, les amplificateurs sont souvent caractérisés par l'intermodulation d'ordre trois, grâce au «&nbsp;point d'interception&nbsp;».
</p>
<div style="margin:0.5em 2em;"><strong>Effet de la distorsion d'intermodulation dans un amplificateur de signaux TV&nbsp;:</strong>
<div style="padding-left:2em; border-left:1px dotted #999;">
<p>Les canaux de <a href="T%C3%A9l%C3%A9vision" title="Télévision">télévision</a> sont séparés par des intervalles de fréquence seulement légèrement supérieurs aux fréquences des signaux transmis par leur <a href="Fr%C3%A9quence_porteuse" class="mw-redirect" title="Fréquence porteuse">fréquence porteuse</a>.
</p><p>Un amplificateur insuffisamment linéaire qui amplifie les signaux de canaux TV peut ainsi créer des signaux parasites sur d'autres canaux, et provoquer un brouillage de ces derniers.
</p>
</div></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Ordre_de_l'intermodulation"><span id="Ordre_de_l.27intermodulation"></span>Ordre de l'intermodulation</h3></div>
<p>Quelle que soit la caractéristique de l'amplificateur, on peut, par un développement en <a href="S%C3%A9rie_de_Taylor" title="Série de Taylor">série de Taylor</a>, donner une valeur approchée de cette courbe autour du point de fonctionnement par un <a href="Polyn%C3%B4me" title="Polynôme">polynôme</a>.
</p><p>Un niveau d'intermodulation d'ordre <i>n</i> est lié au coefficient du terme de puissance <i>n</i> de ce polynôme
</p><p>L'ordre de l'intermodulation est égal à la valeur absolue de <i>n</i> plus la valeur absolue de <i>m</i><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Point_d'interception"><span id="Point_d.27interception"></span>Point d'interception</h3></div>
<p>Les ingénieurs spécifient les caractéristiques d'intermodulation d'un amplificateur par le "point d'interception", qui doit être défini "en entrée" ou "en sortie". Par exemple, si un amplificateur possède un point d'interception du troisième ordre de valeur <i>IP<sub>3</sub></i> en sortie, et s'il sort deux signaux utiles <i>F<sub>1</sub></i> et <i>F<sub>2</sub></i> de niveau égaux à <i>P</i>, il sortira également des signaux parasites sur <span class="mwe-math-element mwe-math-element-inline"><span class="mwe-math-mathml-inline mwe-math-mathml-a11y" style="display: none;"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" alttext="{\displaystyle 2F_{2}-F_{1}}">
<semantics>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0">
<mn>2</mn>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>2</mn>
</mrow>
</msub>
<mo>−<!-- − --></mo>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>1</mn>
</mrow>
</msub>
</mstyle>
</mrow>
<annotation encoding="application/x-tex">{\displaystyle 2F_{2}-F_{1}}</annotation>
</semantics>
</math></span><img src="./_assets_/eb734a37dd21ce173a46342d1cc64c92/78aa330732bb13e76f2e6fa01f22aed5df503fca.svg" class="mwe-math-fallback-image-inline mw-invert skin-invert" aria-hidden="true" style="vertical-align: -0.671ex; width:9.101ex; height:2.509ex;" alt="{\displaystyle 2F_{2}-F_{1}}" loading="lazy"></span> et sur <span class="mwe-math-element mwe-math-element-inline"><span class="mwe-math-mathml-inline mwe-math-mathml-a11y" style="display: none;"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" alttext="{\displaystyle 2F_{1}-F_{2}}">
<semantics>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0">
<mn>2</mn>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>1</mn>
</mrow>
</msub>
<mo>−<!-- − --></mo>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>2</mn>
</mrow>
</msub>
</mstyle>
</mrow>
<annotation encoding="application/x-tex">{\displaystyle 2F_{1}-F_{2}}</annotation>
</semantics>
</math></span><img src="./_assets_/eb734a37dd21ce173a46342d1cc64c92/af41126e6df81591e6f52e4f4c2b66b20c38f8fa.svg" class="mwe-math-fallback-image-inline mw-invert skin-invert" aria-hidden="true" style="vertical-align: -0.671ex; width:9.101ex; height:2.509ex;" alt="{\displaystyle 2F_{1}-F_{2}}" loading="lazy"></span>, de niveaux <span class="mwe-math-element mwe-math-element-inline"><span class="mwe-math-mathml-inline mwe-math-mathml-a11y" style="display: none;"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" alttext="{\displaystyle IMD=3P-2IP3}">
<semantics>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0">
<mi>I</mi>
<mi>M</mi>
<mi>D</mi>
<mo>=</mo>
<mn>3</mn>
<mi>P</mi>
<mo>−<!-- − --></mo>
<mn>2</mn>
<mi>I</mi>
<mi>P</mi>
<mn>3</mn>
</mstyle>
</mrow>
<annotation encoding="application/x-tex">{\displaystyle IMD=3P-2IP3}</annotation>
</semantics>
</math></span><img src="./_assets_/eb734a37dd21ce173a46342d1cc64c92/73116024aece4fc60f954934d6d52a0ff97abb8e.svg" class="mwe-math-fallback-image-inline mw-invert skin-invert" aria-hidden="true" style="vertical-align: -0.505ex; width:19.627ex; height:2.343ex;" alt="{\displaystyle IMD=3P-2IP3}" loading="lazy"></span> (les puissances <i>P</i>, <i>IP<sub>3</sub></i> et <i>IMD</i> sont exprimées en <a href="D%C3%A9cibel" title="Décibel">dBm</a>).
</p><p>Le point d'interception est un paramètre important des amplificateurs linéaires en <a href="Onde_radio" title="Onde radio">RF</a>. Une erreur souvent commise dans la définition du point d'interception, c'est de ne pas préciser s'il s'agit du <i>IP<sub>3</sub></i> en entrée ou du <i>IP<sub>3</sub></i> en sortie. Pour les amplificateurs de puissance, on a coutume de parler du <i>IP<sub>3</sub></i> out, et pour les amplificateurs bas niveau et faible bruit, on parlera du <i>IP<sub>3</sub></i> In. Les produits "in" sont les niveaux ramenés en entrée, c'est-à-dire les niveaux en sortie auxquels on retranche le gain de l'amplificateur (en <a href="D%C3%A9cibel" title="Décibel">dB</a>).
</p>
<div style="margin:0.5em 2em;"><strong>Exemple&nbsp;:</strong>
<div style="padding-left:2em; border-left:1px dotted #999;">
<p>Un amplificateur "sort" deux signaux utiles sinusoïdaux (deux "raies" spectrales) , de fréquences <i>F<sub>1</sub></i> et <i>F<sub>2</sub></i>, et de niveaux identiques de +7&nbsp;dBm chacun. Son point d'interception <i>IP<sub>3</sub></i>(out) est donné égal à +30&nbsp;dBm. Dans ces conditions, seront présents également en sortie, les produits d'intermodulation du <abbr class="abbr" title="Troisième">3<sup>e</sup></abbr>&nbsp;ordre <i>IP<sub>3</sub></i>out sur <span class="mwe-math-element mwe-math-element-inline"><span class="mwe-math-mathml-inline mwe-math-mathml-a11y" style="display: none;"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" alttext="{\displaystyle 2F_{2}-F_{1}}">
<semantics>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0">
<mn>2</mn>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>2</mn>
</mrow>
</msub>
<mo>−<!-- − --></mo>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>1</mn>
</mrow>
</msub>
</mstyle>
</mrow>
<annotation encoding="application/x-tex">{\displaystyle 2F_{2}-F_{1}}</annotation>
</semantics>
</math></span><img src="./_assets_/eb734a37dd21ce173a46342d1cc64c92/78aa330732bb13e76f2e6fa01f22aed5df503fca.svg" class="mwe-math-fallback-image-inline mw-invert skin-invert" aria-hidden="true" style="vertical-align: -0.671ex; width:9.101ex; height:2.509ex;" alt="{\displaystyle 2F_{2}-F_{1}}" loading="lazy"></span> et <span class="mwe-math-element mwe-math-element-inline"><span class="mwe-math-mathml-inline mwe-math-mathml-a11y" style="display: none;"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" alttext="{\displaystyle 2F_{1}-F_{2}}">
<semantics>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0">
<mn>2</mn>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>1</mn>
</mrow>
</msub>
<mo>−<!-- − --></mo>
<msub>
<mi>F</mi>
<mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">
<mn>2</mn>
</mrow>
</msub>
</mstyle>
</mrow>
<annotation encoding="application/x-tex">{\displaystyle 2F_{1}-F_{2}}</annotation>
</semantics>
</math></span><img src="./_assets_/eb734a37dd21ce173a46342d1cc64c92/af41126e6df81591e6f52e4f4c2b66b20c38f8fa.svg" class="mwe-math-fallback-image-inline mw-invert skin-invert" aria-hidden="true" style="vertical-align: -0.671ex; width:9.101ex; height:2.509ex;" alt="{\displaystyle 2F_{1}-F_{2}}" loading="lazy"></span>, de niveaux&nbsp;:
</p>
<dl><dd><i>*IMD<sub>3</sub></i> = 3.(7&nbsp;dBm) - 2.(30&nbsp;dBm) = -39dBm</dd></dl>
<p>Si le gain de cet amplificateur est de 20&nbsp;<abbr class="abbr" title="décibel">dB</abbr>, le «&nbsp;<i>IP<sub>3</sub></i> in&nbsp;» sera de 10&nbsp;dBm, les signaux utiles en entrée seront à −13&nbsp;dBm, et les produits d'intermodulation fictifs «&nbsp;ramenés&nbsp;» en entrée seront de −59&nbsp;dBm.
</p>
</div></div>
<p>Bien entendu, ces formules ne sont valides que si les produits calculés «&nbsp;tombent&nbsp;» dans la bande passante de l'amplificateur.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Intermodulation_en_électro-acoustique"><span id="Intermodulation_en_.C3.A9lectro-acoustique"></span>Intermodulation en électro-acoustique</h2></div>
<p>Les signaux électro-acoustiques sont la plupart du temps des signaux <a href="Harmonique_(physique)" title="Harmonique (physique)">harmoniques</a>. On y observe un mélange d'une <a href="Fr%C3%A9quence_fondamentale" title="Fréquence fondamentale">fréquence fondamentale</a> avec des <a href="Harmonique_(musique)" title="Harmonique (musique)">harmoniques</a> d'ordre 2, 3, etc. La <a href="Perception" class="mw-redirect" title="Perception">perception</a> musicale dépend de l'<a href="Harmonicit%C3%A9" class="mw-redirect" title="Harmonicité">harmonicité</a> des <a href="Partiel_(acoustique)" title="Partiel (acoustique)">partiels</a>. Dans un <a href="Accord_(musique)" title="Accord (musique)">accord</a>, les fréquences fondamentales sont approximativement dans un rapport simple&nbsp;: 3/2 et 5/4 par exemple pour la quinte et la tierce majeure de l'<a href="Accord_parfait" title="Accord parfait">accord parfait</a>. Cependant, les produits d'intermodulation de partiels harmoniques ne sont pas dans l'harmonie, ils se perçoivent comme <a href="Dissonance_(musique)" title="Dissonance (musique)">dissonants</a>. En termes familiers, on dit que «&nbsp;ça sonne comme une casserole&nbsp;».
</p><p>Comme les signaux audio sont également caractérisés par des transitoires importantes, on s'est occupé, pendant les vingt premières années au moins de l'introduction des amplificateurs de puissance à transistors, à réduire la distorsion transitoire perçue comme de la distorsion d'intermodulation<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>On se préoccupe d'intermodulation dans la fabrication des <a href="Microphone" title="Microphone">microphones</a> et <a href="Haut-parleur" title="Haut-parleur">haut-parleurs</a>, dont les <a href="Membrane_(organologie)" title="Membrane (organologie)">membranes</a> sont affectées de caractéristiques non linéaires, particulièrement aux niveaux élevés de signal. Si les produits d'intermodulation tombent dans le spectre audible, ils nuisent à la qualité de la <a href="Transducteur" title="Transducteur">transduction</a><sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Dans un cas extrême, l'<a href="Amplificateur_pour_guitare_%C3%A9lectrique" title="Amplificateur pour guitare électrique">amplificateur pour guitare électrique</a>, que les musiciens affectent volontairement d'une forte <a href="Distorsion_(guitare)" class="mw-redirect" title="Distorsion (guitare)">distorsion</a>, crée, lorsque le musicien joue un accord, des produits d'intermodulation qui ont été, selon des observateurs, une des raisons pour la mode du jeu <i>une note à la fois</i> de la <a href="Guitare_%C3%A9lectrique" title="Guitare électrique">guitare électrique</a>, par opposition au jeu en arpèges ou en accords existant avec la <a href="Guitare" title="Guitare">guitare</a> acoustique<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>L'analyse vibroacoustique des instruments de musique, notamment le <a href="Cor_d'harmonie" title="Cor d'harmonie">cor</a>, montre que des non-linéarités du matériau conduisent également à des <a href="Inharmonicit%C3%A9" title="Inharmonicité">inharmonicités</a>, qui ne peuvent être considérées comme des distorsions puisqu'il s'agit de source, mais qui relèvent de l'intermodulation, dans leur genèse et leur explication.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="L'intermodulation_comme_épreuve_de_linéarité"><span id="L.27intermodulation_comme_.C3.A9preuve_de_lin.C3.A9arit.C3.A9"></span>L'intermodulation comme épreuve de linéarité</h3></div>
<p>On se sert, pour les appareils électro-acoustiques, d'un test d'intermodulation pour juger de leur linéarité. Cet essai est plus simple à réaliser qu'une analyse de la distorsion harmonique<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Notes">Notes</h3></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references" data-mw-group="n">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text">Un amplificateur parfait possède une caractéristique linéaire, ce qui signifie qu'autour de son point de fonctionnement, on a une droite. Si la caractéristique n'est pas linéaire, la courbe caractéristique autour du point de fonctionnement peut être <a href="Valeur_approch%C3%A9e" title="Valeur approchée">approchée</a> par un <a href="Polyn%C3%B4me" title="Polynôme">polynôme</a>.</span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Références_bibliographiques"><span id="R.C3.A9f.C3.A9rences_bibliographiques"></span>Références bibliographiques</h3></div>
<div class="references-small decimal" style=""><ol class="references">
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a> </span><span class="reference-text"><a href="#Neffati2006">Neffati 2006</a>, <abbr class="abbr" title="page(s)">p.</abbr>&nbsp;84</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.electropedia.org/iev/iev.nsf/display?openform&amp;ievref=702-07-67">Electropedia 702-07-67&nbsp;: Ordre d'un produit d'intermodulation</a></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Otala1970"><span class="ouvrage" id="Matti_Otala1970"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Matti <span class="nom_auteur">Otala</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">Transient distortion in transistorized audio power amplifiers</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">IEEE Transactions on Audio and Electroacoustics</span></i>, <abbr class="abbr" title="volume">vol.</abbr>&nbsp;AU18, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;3,‎ <time>1970</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="http://ieeexplore.ieee.org/xpls/abs_all.jsp?arnumber=1162117">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Transient+distortion+in+transistorized+audio+power+amplifiers&amp;rft.jtitle=IEEE+Transactions+on+Audio+and+Electroacoustics&amp;rft.issue=3&amp;rft.aulast=Otala&amp;rft.aufirst=Matti&amp;rft.date=1970&amp;rft.volume=AU18&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span>&nbsp;;<br>(après plusieurs autres articles) <span class="ouvrage" id="OtalaLeinonen1977"><span class="ouvrage" id="Matti_OtalaEero_Leinonen1977"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Matti <span class="nom_auteur">Otala</span> et Eero <span class="nom_auteur">Leinonen</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">The theory of transient intermodulation distortion</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">IEEE Transactions on Acoustics, Speech and Signal Processing</span></i>, <abbr class="abbr" title="volume">vol.</abbr>&nbsp;ASSP25, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;1,‎ <time>1977</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="http://ieeexplore.ieee.org/xpls/abs_all.jsp?arnumber=1162904">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=The+theory+of+transient+intermodulation+distortion&amp;rft.jtitle=IEEE+Transactions+on+Acoustics%2C+Speech+and+Signal+Processing&amp;rft.issue=1&amp;rft.aulast=Otala&amp;rft.aufirst=Matti&amp;rft.au=Leinonen%2C+Eero&amp;rft.date=1977&amp;rft.volume=ASSP25&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span> </span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Rossi2007"><span class="ouvrage" id="Mario_Rossi2007"><a href="Mario_Rossi_(ing%C3%A9nieur)" title="Mario Rossi (ingénieur)">Mario <span class="nom_auteur">Rossi</span></a>, <cite class="italique">Audio</cite>, Lausanne, Presses Polytechniques et Universitaires Romandes, <time>2007</time>, <abbr class="abbr" title="première">1<sup>re</sup></abbr>&nbsp;<abbr class="abbr" title="édition">éd.</abbr>, 782&nbsp;<abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">978-2-88074-653-7</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.com/books?id=n6VrGMyYtkkC&amp;printsec=frontcover">lire en ligne</a>)</small>, <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr>&nbsp;<span class="nowrap">275-277</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Audio&amp;rft.place=Lausanne&amp;rft.pub=Presses+Polytechniques+et+Universitaires+Romandes&amp;rft.edition=1&amp;rft.aulast=Rossi&amp;rft.aufirst=Mario&amp;rft.date=2007&amp;rft.pages=275-277&amp;rft.tpages=782&amp;rft.isbn=978-2-88074-653-7&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span>&nbsp;;<br><span class="ouvrage" id="Fryer1975"><span class="ouvrage" id="Peter_A._Fryer1975"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Peter A. <span class="nom_auteur">Fryer</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">Intermodulation Distortion Listening Tests</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">AES Convention Papers</span></i>,‎ <time>1975</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.aes.org/e-lib/browse.cfm?elib=2476">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Intermodulation+Distortion+Listening+Tests&amp;rft.jtitle=AES+Convention+Papers&amp;rft.aulast=Fryer&amp;rft.aufirst=Peter+A.&amp;rft.date=1975&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span>&nbsp;;<br><span class="ouvrage" id="CzerwinskiVoishvilloAlexandrovTerekhov1999"><span class="ouvrage" id="Eugene_CzerwinskiAlexander_VoishvilloSergei_AlexandrovAlexander_Terekhov1999"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Eugene <span class="nom_auteur">Czerwinski</span>, Alexander <span class="nom_auteur">Voishvillo</span>, Sergei <span class="nom_auteur">Alexandrov</span> et Alexander <span class="nom_auteur">Terekhov</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">Air-Related Harmonic and Intermodulation Distortion in Large Sound Systems</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">AES Journal</span></i>, <abbr class="abbr" title="volume">vol.</abbr>&nbsp;47, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;6,‎ <time>1999</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.aes.org/e-lib/browse.cfm?elib=12102">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Air-Related+Harmonic+and+Intermodulation+Distortion+in+Large+Sound+Systems&amp;rft.jtitle=AES+Journal&amp;rft.issue=6&amp;rft.aulast=Czerwinski&amp;rft.aufirst=Eugene&amp;rft.au=Voishvillo%2C+Alexander&amp;rft.au=Alexandrov%2C+Sergei&amp;rft.au=Terekhov%2C+Alexander&amp;rft.date=1999&amp;rft.volume=47&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span>.</span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Rutt1984"><span class="ouvrage" id="T._E._Rutt1984"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> T. E. <span class="nom_auteur">Rutt</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">AES Preprint 2141 F-5 — Vacuum Tube Triode Nonlinearity as Part of The Electric Guitar Sound</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">AES Convention</span></i>, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;76,‎ <time class="nowrap" datetime="1984-10" data-sort-value="1984-10">octobre 1984</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="http://coastin.com/AESPaper.pdf">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=AES+Preprint+2141+F-5+%E2%80%94+Vacuum+Tube+Triode+Nonlinearity+as+Part+of+The+Electric+Guitar+Sound&amp;rft.jtitle=AES+Convention&amp;rft.issue=76&amp;rft.aulast=Rutt&amp;rft.aufirst=T.+E.&amp;rft.date=1984-10&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span>.</span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Hilliard1941"><span class="ouvrage" id="J.K._Hilliard1941"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> J.K. <span class="nom_auteur">Hilliard</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">Distortion tests by the intermodulation method</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">Proceedings of the IRE</span></i>, <abbr class="abbr" title="volume">vol.</abbr>&nbsp;29, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;12,‎ <time>1941</time>, <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr>&nbsp;<span class="nowrap">614-620</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Distortion+tests+by+the+intermodulation+method&amp;rft.jtitle=Proceedings+of+the+IRE&amp;rft.issue=12&amp;rft.aulast=Hilliard&amp;rft.aufirst=J.K.&amp;rft.date=1941&amp;rft.volume=29&amp;rft.pages=614-620&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span>&nbsp;; <span class="ouvrage" id="Le_Bel1951"><span class="ouvrage" id="C.J._Le_Bel1951"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> C.J. <span class="nom_auteur">Le Bel</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">Measuring and Analysing Intermodulation</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">Journal of the Audio Engineering Society</span></i>,‎ <time class="nowrap" datetime="1951-07" data-sort-value="1951-07">juillet 1951</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.aes.org/aeshc/pdf/how.the.aes.began/lebel_measuring-intermodulation.pdf">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Measuring+and+Analysing+Intermodulation&amp;rft.jtitle=Journal+of+the+Audio+Engineering+Society&amp;rft.aulast=Le+Bel&amp;rft.aufirst=C.J.&amp;rft.date=1951-07&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span> décrit la méthode.</span>
</li>
</ol>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<ul><li><a href="Commission_%C3%A9lectrotechnique_internationale" title="Commission électrotechnique internationale">Commission électrotechnique internationale</a> (CEI) Electropedia&nbsp;:
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.electropedia.org/iev/iev.nsf/display?openform&amp;ievref=702-07-64">702-07-64 Intermodulation</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.electropedia.org/iev/iev.nsf/display?openform&amp;ievref=702-07-65">702-07-65 Produit d'intermodulation</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.electropedia.org/iev/iev.nsf/display?openform&amp;ievref=702-07-68">702-07-68 Distortion d'intermodulation</a></li></ul></li>
<li><span class="ouvrage" id="Neffati2006"><span class="ouvrage" id="Tahar_Neffati2006">Tahar <span class="nom_auteur">Neffati</span>, <cite class="italique">L'Électronique de A à Z</cite>, Paris, <a href="%C3%89ditions_Dunod" title="Éditions Dunod">Dunod</a>, <time>2006</time>, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr>&nbsp;157<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=L%27%C3%89lectronique+de+A+%C3%A0+Z&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=Dunod&amp;rft.aulast=Neffati&amp;rft.aufirst=Tahar&amp;rft.date=2006&amp;rft.pages=157&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AIntermodulation"></span></span></span></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer skin-invert-image" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’électricité et de l’électronique</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-07-15" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Intermodulation&amp;oldid=227315553">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>